Percília Matos (Madrinha Percília Matos)

Gedeelten uit het getuigenis van Percília Matos da Silva, ook integraal beschikbaar op de website www.mestreirineu.org

Percília Matos da Silva, hoedster van het werk van Mestre Irineu en algemeen beheerster van de hinário's van zijn Doctrine, begon al als heel jong kind Daime te nemen. Toen zij als meisje haar vader verloor, kwam zij als dochter van de Mestre bij hem in huis wonen. Zoals zij jaren later getuigt over haar laatste ogenblik met de grote leider: "Toen ontving ik de zegen en gaf hij mij een aanbeveling zoals hij nooit eerder had gedaan. Ik begreep er niets van. Ik zag hem zo vrolijk dat ik nergens iets achter zocht. Hij droeg mij op heel gelukkig te zijn. Ik ging kalm en tevreden weg. Hij was als mijn vader, want hij was degene die mij heeft grootgebracht." Percília studeerde, werd onderwijzeres en trouwde in de jaren veertig met Raimundo Gomes. Het huwelijk hield geen stand en zij ging weer in het huis van de Mestre wonen, tot zij een nieuwe metgezel vond in de persoon van de heer Pedro.

Als degene die verantwoordelijk was voor het op schrift stellen van de hino's die de Doctrine vormden, werd zij de algemeen beheerster van de hinário's; zo had zij de taak de ontvangen hino's in het net over te schrijven, dat wil zeggen te corrigeren. Dona Percília stelde zichzelf vragen over haar eigen hino's, zoals blijkt uit dit fragment van een gesprek van Clodomir Monteiro met haar, over het hino dat haar voorstelt als Taio Ciris Midam:

Clodomir — Hebt u dit hino in de miração ontvangen?
Percília — In de miração... ik had die dag koorts!...
Clodomir — En was het een entiteit die u dit zei?
Percília — Ik hoorde het, ik zag het niet, ik hoorde de muziek... en toen ik bij mijzelf kwam, was ik al aan het zingen.
Clodomir — Dat u werkelijk die entiteit was...
Percília — Ja... Taio Ciris Midam...
Clodomir — En iedereen in Alto Santo erkent dat u werkelijk Ciris Midam bent... Pedro — De Mestre heeft het immers zelf vastgelegd... hij schreef het hino in het net over... uw hogere Ik...
Percília — Ja, mijn hogere Ik... dat wil dus zeggen dat ik van dezelfde familie ben... van Midam, nietwaar? Clodomir — Verbonden met zijn andere helft... Percília — Ja... zo is het.
Clodomir — Zo is het, de een is Jura, de ander is Midam, het mannelijke en het vrouwelijke...
Percília — Het is met de Mestre in het net overgeschreven...

Na het overlijden van de Mestre steunde zij Padrinho Sebastião bij de oprichting van CEFLURIS en voerde zij in die kerk wijzigingen aan de farda door (blauwe dassen en witte schoenen voor de mannenfarda) die de Mestre eerder had willen aanbrengen. Drie jaar later verliet zij CEFLURIS, samen met Daniel Serra, Luiz Mendes en anderen, die andere rituele wijzigingen niet aanvaardden. Hoewel zij af en toe nog deelnam, hetzij in de kerk van Padrinho Tetéu, hetzij in de Pronto-Socorro van de heer Raimundo Lorêdo, heeft zij de leiding van de werken nooit meer op zich genomen zoals voorheen. Bij een zeldzame gelegenheid was ik erbij toen zij in de kerk van de heer Luiz Mendes een werk van 6 juli bijwoonde waar het hinário van de Mestre zonder bailado werd gezongen, in zijn geheel (alle hino's, ook de bijzondere), in dezelfde opstelling van staande rijen als bij de wake bij de kist in 1971. Zij verklaarde wat zij wist en wat zij dacht met al haar vurigheid.

"Laat niemand denken dat hij het geleerd heeft. Wie wil leren, moet zich aan het Daime wijden. Zich voorbereiden en het nemen. Ik zal niet zeggen dat allen het kunnen bereiken, want 'niet iedereen is in de genade', zoals dat hino van Seu Sebastião Mota zegt."

(bewerkte tekst van de website www.hinarios.blogspot.com)

Wij woonden in die tijd in Vila Ivonete — vlak bij de Mestre. Er was nog geen centrum. De werken werden bij de Mestre thuis gehouden, met dat kleine groepje. Hij hielp ons dus. Mijn moeder, het arme mens, had geen leiding, was analfabeet en kon niet met geld omgaan. Ik was degene die wat meer kennis had en de boodschappen voor het huis deed. In die tijd, met elf jaar, naaide ik al. Ik begon met naaien alleen voor vrouwen, later voor iedereen.

Hij noemde mij altijd Dona Percília, al van jongs af aan. Op een dag vroeg papa hem: "Maar waarom noemt u zo'n kind 'dona'?" Hij antwoordde: "Ik noem haar zo om eraan te wennen, want als zij trouwt, weet ik niet of haar man het goed zou vinden dat ik haar Percília noem."

De taak die ik had, mij gegeven door de handen van de Mestre, was die van opperbevelhebber van de vrouwenafdeling en algemeen beheerster van het hinário. Ik leidde het hele hinário. Als de mannenafdeling niet helemaal in orde was, riep ik de zelador. Alles liep via mij. Tot op de dag van vandaag ligt die taak van opperbevelhebber in mijn handen.

Hij heeft hem niet weggenomen.

Alles wat in de kolonie binnenkwam, ging door mijn handen. De Mestre had veel achting voor mij; alle hino's die hij ontving, gingen langs mij. Hij zei: "Als het niet klopt, mag je er de kapmes in zetten." Maar dat heb ik nooit gedaan. Hij nam zelf Daime en verbeterde het dan.

Ik begon te komen toen mijn vader de Mestre leerde kennen, in 1934. Ik was acht, bijna negen. Bij de Mestre waren er maar een handvol mensen: José das Neves, Zé Afrânio, João Pereira, de zogenaamde Zé Capanga, Maria Damião en Germano Guilherme. Pas daarna kwam Antônio Gomes. Papa stierf drie jaar later, in 1937. Ik was de oudste van al mijn broers en zussen. Twee weken na het overlijden van mijn vader zei de Mestre dat hij hem vijf keer in een miração was verschenen.

Mijn vader zei: — Mestre, ik loop en loop door deze wereld van mijn God, ik zie zoveel wonderen, zoveel moois waarvan ik niet had verwacht dat het bestond, maar als ik aan u denk, probeer ik u te bezoeken.

Zo kwam hij vijf keer. Tot de Mestre vroeg: — Ribeiro, wat verlang je van mij? Zeg het maar.

— Mestre, ik wil dat u meer geduld heeft met mijn familie dan u met mij heeft gehad.

De Mestre zei:

— Het is gedaan! Maak je geen zorgen, vervolg je reis. En hij beval zijn geest aan.

Toen wij elkaar in 1934 ontmoetten, had de Mestre nog maar drie hino's: Lua Branca, Tuperci en Ripi. Daarmee begon het... In die tijd was er nog geen farda. Later werd er een soort farda ingesteld, van een ander model dan wij vandaag dragen. Op de blauwe farda van de vrouwen stonden al de drie letters C.R.F. — Centro da Rainha da Floresta. Dat is door de Mestre bedacht.

In 1957 maakte de Mestre een reis naar Maranhão, waar hij twee dagen en twee nachten op zee doorbracht en veel mirações had. Op die reis ontving hij het nieuwe model farda, dat tot vandaag wordt gedragen. De mannen droegen de gekleurde linten die de vrouwen nog steeds dragen, en een grote roos. Het onderscheidingsteken was die roos. Pas daarna veranderde hij het in de zespuntige ster.

De Mestre bleef in Vila Ivonete tot 1945, toen hij Alto Santo stichtte en de kolonie opende. De oorspronkelijke groep van de Mestre was met hem op de akkers zowel als in de geestelijke werken, in alles.

De Mestre was een voorbeeld binnen Acre, binnen Rio Branco; hij was de eerste leider die hier bestond. In die gemeenschap die hij stichtte, Alto Santo, was hij rechter, hij was commissaris, raadsman, hij was alles, en iedereen gehoorzaamde hem. Hoe iemand er ook aan toe was, hij riep "kom eens hier" en meteen werden allen zo mak dat het een lust was. De overheid bekommerde zich niet om die mensen; zelfs zaken van buiten loste hij op. Hij was werkelijk een goddelijke entiteit. Want alleen God kan de kracht hebben die hij had en heeft. Vandaag heeft hij veel meer kracht dan destijds.

En met al dat gezag was hij het kalmste mens ter wereld. Hij verhief zijn stem tegen niemand. Zoals hij de wijste behandelde, zo behandelde hij een kind.

De Mestre leefde twintig jaar met een vrouw, D. Raimunda. Daarna trouwde hij met haar, want als leider van een gemeenschap moest hij het voorbeeld geven. Haar moeder was een lastig mens. In maart 1955 vertrok zij met haar moeder naar São Paulo, waar zij is overleden, naar het schijnt aangereden.

Vóór D. Raimunda leefde de Mestre met een andere vrouw, in de tijd dat hij in de rubber werkte. Zij kregen een zoon, Valcírio, die hier in Rio Branco woont. Hij neemt ook Daime.

Dona Peregrina kwam veel later. Zij is een kleindochter van Antônio Gomes. In die tijd was zij nog een kind. Zij trouwde met de Mestre in september 1955. Dat was vóór de reis van de Mestre naar Maranhão.

De Mestre raadde aan geen Daime te nemen die door zomaar iedereen was gemaakt. Alleen van hen die hij had onderwezen en van wie hij wist dat zij het goed deden. Loredo, Cipriano en Granjeiro, en later Seu Sebastião Mota, hebben het maken van het Daime bij de Mestre geleerd.

In de tijd van de Mestre was er elke zondag hinário bij een van de leden van de gemeenschap thuis. Het begon bij het huis dat het dichtst bij de zetel lag en ging zo rond tot het weer in de zetel eindigde. Elke zondag, van twee tot vier. Het heette het "rondtrekkende hinário". Als het hinário op één zondag niet uitkwam, bleef het staan tot de week daarop.

Over de splitsingen die er onder zijn leerlingen zijn geweest herinner ik mij dat hij zei: — Ik vertrouw op God dat mijn Doctrine in de hele wereld erkend zal worden. Denk je dat de hele wereld in de zetel van Dona Peregrina zou passen? Ik zeg niet eens de hele wereld. Als het alleen de mensen uit Acre waren, past het al niet. Met de Katholieke Kerk is hetzelfde gebeurd. Iedereen aanbidt God en eerbiedigt Jezus Christus, maar ieder gaat zijn eigen weg.

Het moest zich splitsen om zich te kunnen verbreiden. Ik vind niet dat dat verkeerd is. God is goed... In het voorlaatste hino van O Cruzeiro zegt de Mestre: "De verzoeken waren zo talrijk / dat men mij liet terugkeren." Dat was kort voor zijn overgang. In die tijd had de broederschap gevraagd of de Mestre wilde blijven. Wij vroegen het hem en hij vertelde het ons: — Ik voel geen pijn. Ik voel geen honger. Ik voel niets. Wat ik voel is dat ik niemand heb aan wie ik mijn werk kan overdragen. En gemis van jullie. Ik mis jullie zo erg, dat is wat mij neerslaat. Hij wist ongetwijfeld van zijn overgang en wist dat de meesten niet voorbereid waren. En dat was niet bij gebrek aan onderricht. Iedereen wist dat je, als je iets nodig had, gewoon naar de Mestre kon lopen om het te vragen. Iedereen dacht dat zij nooit zonder hem zouden komen te zitten. Hij ging achteruit, ging achteruit... hij at al geen vlees meer. Hij zei dat zijn gestel die dingen niet meer aannam. En wij zagen hem achteruitgaan.

Rond 30 juni 1971 vroeg ik hem: — Zou u geen Concentratie willen om uw gezondheid te verbeteren? — Dat is goed! Laten we dat doen. Roep de mensen die het dichtst bij staan. Maar dagen vóór die Concentratie had hij Leôncio Gomes al geroepen en hem de leiding van de werken overgedragen: — Leôncio, jij neemt de leiding van de werken op je. Jij wordt geen chef. Het gezag berust bij mijzelf. Maar blijf hier om de mensen te ontvangen, om de Doctrine te onderwijzen, en het komt goed. Luister naar wat ik zeg: doe niet meer dan wat ik je overdraag. Want als je iets verandert, zul je het niet volhouden.

Op de 30e kwamen wij bijeen voor de Concentratie. Toen die afgelopen was, vroeg hij aan de mensen: — Wie heeft mijn begrafenis gezien? De mensen zeiden dat zij niets hadden gezien. En hij zei dat hij een medicijn had ontvangen en dat hij beter zou worden. — En wat is dat voor medicijn, Mestre? — Het is een medicijn dat overal is, vervolgde hij. Ik kwam in een zaal waar een gedekte tafel stond, volledig in orde, met de stoelen op hun plaats. Er was maar één stoel leeg: die aan het hoofdeinde. Toen kwam de Soevereine Maagd Moeder naast hem staan en zei: — Van vandaag af aan bent u de opperbevelhebber van deze missie. Na vijftig jaar werk kreeg hij het commando. — U bent de chef. In de hemel, op de aarde en op de zee.

Voor alle doeleinden. Ieder die aan u denkt en u van harte aanroept en vertrouwt, zal het licht ontvangen. Dat was op 30 juni 1971. Op 6 juli is hij heengegaan. En het verhaal van het medicijn is de aarde, waar je op loopt. Is hij niet onder de aarde gegaan? En niemand begreep het. Zei hij niet dat het overal is? Het is de aarde zelf... Een andere vader vindt niemand.

Rond 1970, voordat hij ziek werd, had de Mestre een miração waarin hij op een plek kwam waar veel mensen waren, met de Beschermster steeds aan zijn zijde:

— Ziet u al die drukte?

— Ik zie het.

— Welnu, dat zijn allemaal meesters. Zij zeggen dat zij meesters zijn. Wilt u het zien? Vraag het hun.

En hij vroeg het aan de een, aan de ander.

Ieder antwoordde: "Ik heb het geleerd van wijlen die-en-die." "Ik heb het geleerd van een andere overledene."

En zo ging het gesprek.

En toen zei zij: —

Zeg hun bij wie ú het geleerd hebt.

Hij stond op en zei: — Welnu, ik heb het geleerd van de Soevereine Maagd Moeder.

Toen verdwenen alle meesters. — Ziet u het? Niet één van hen heeft ook maar iets geleerd. Hij heeft geleerd omdat hij daartoe gewijd was.

Zoals men zegt: hij was uitverkoren. De Soevereine Maagd Moeder heeft hem de hele tijd vergezeld. En vergezelt hem vandaag nog. En hij staat aan haar zijde. Elke dag als ik hier wegging, ging ik daarheen. En als ik niet ging, klaagde hij erover.

Die dag ging ik. Hij was vrolijk, vrolijk. Het leek of hij helemaal niets voelde. Hij praatte en vertelde verhalen. Ik bleef een tijdje en zei dat ik naar huis zou gaan om het middageten te maken. Hij zei: — Jij gaat niet. Heb je honger? — en hij riep het meisje om het eten op tafel te zetten. Jij gaat nu niet. Ik wil met je praten. Hij was in de grootste vrolijkheid en vertelde van alles!

Ik dacht: "God zij dank! Het gaat goed met hem!", en ik zei tegen hem:

— Morgen ga ik naar de stad, want ik moet geld ophalen. — Ga maar. Je kunt gaan. Toen het drie uur 's middags was, zei hij: — Als je nu naar huis wilt, kun je gaan. Toen ontving ik de zegen en gaf hij mij een aanbeveling zoals hij nooit eerder had gedaan. Ik begreep er niets van.

Ik zag hem zo vrolijk dat ik nergens iets achter zocht. Hij droeg mij op heel gelukkig te zijn. Ik ging kalm en tevreden weg. Hij was als mijn vader, want hij was degene die mij heeft grootgebracht. In de namiddag ging ik uit met Pedro. Wij gingen naar het departement van Financiën en daar vroeg een vriend van ons, João Lopes, naar de Mestre. Hij was adviseur van gouverneur Wanderley Dantas en ging veel met ons om. Hij nam ook Daime. Ik antwoordde dat het goed ging met de Mestre. Hij zei dat de gouverneur de Mestre wilde bezoeken, maar geen tijd had. Wij gingen weg, en toen wij voor het paleis kwamen, troffen wij de vrouw van Seu Doca.

Zij kwam eraan met een gele gelaatskleur en verwilderd haar. Meteen zei zij: — De Mestre, mijn God! De Mestre is gestorven! — Meisje, wat is dat voor praat? Maar God gaf mij op dat ogenblik troost en ik geloofde het niet. Ik dacht dat hij een benauwdheid kon hebben gehad, een onwel worden...

— Maar nee! Ik kom daarvandaan en het ging goed met hem. Hij kan niet gestorven zijn! — Maar het is waar. De zoon van Seu Wilson is er zojuist vandaan gekomen. Maar ik wilde het niet geloven. Wij zagen af van de boodschappen en kwamen langs de markt. Daar was het grootste rumoer, mensen die in beweging kwamen, een auto regelden om naar de kolonie te gaan. Wij namen ook een auto. Het leek wel een processie. Het nieuws had zich verspreid. Maar ik geloofde het niet: "Zou het waar zijn?" Ik ging snel langs huis en wij gingen erheen. Ik geloofde het pas toen ik aankwam. Hij lag nog op bed. Het zweet gutste van hem af alsof hij heel hard had gewerkt. Laat niemand denken dat hij het geleerd heeft. Wie wil leren, moet zich aan het Daime wijden. Zich voorbereiden en het nemen.

Ik zal niet zeggen dat allen het kunnen bereiken, want "niet iedereen is in de genade", zoals dat hino van Seu Sebastião Mota zegt. De Mestre heeft geleerd en de hele wereld onderricht. Daarom zeg ik: allen hebben de wil om het te bereiken, maar niet iedereen is in de genade... Je moet je schikken naar wat God je gegeven heeft. Wie een geest heeft die uit andere incarnaties is geëvolueerd, staat dichterbij. Wijd je aan het Daime, want daar is hij. Roep de Mestre met liefde.

Geestelijk gezien is de Mestre een heiligheid die de hele wereld bestuurt. Hij heeft alle macht. En vandaag, eenentwintig jaar later, is het net zo. Het is alsof hij hier in ons midden is. Niet dat ik hem zie, maar door de intuïtie voel je het. "O Prensor" gaat over de Paraguayaanse Oorlog. De Mestre had een miração en zag het verloop van de oorlog tussen de twee landen. Hij bevond zich midden in de veldslag. "A virgem mãe é soberana" gaat over de overgang van mijn broer João Ribeiro. "Só eu cantei na barra" gaat over de overgang van Antônio Gomes.

Hij was heel ziek. Het hino zegt: "De dood is heel eenvoudig / zo zal ik het je zeggen / ik vergelijk de dood / hij is precies als het geboren worden." Toen ik het hino hoorde, begreep ik dat er niets meer aan te doen was. Het recept, zoals de Mestre zei, is de aarde. "Choro muito" gaat over de overgang van Maria Damião.

Niemand wist dat zij ziek was. Drie dagen nadat dat hino was gekomen, kwam het bericht dat zij op sterven lag. Zij werd plotseling ziek en stierf. Zij was 32 jaar. Over haar overgang gaat dat hino. Tussen "Sou filho do poder" en "Dou viva a Deus nas alturas" zat een tussenpoos, een pauze van enkele jaren. De Mestre ontving de laatste hino's (de nieuwe hino's, of het cruzeirinho) rechtstreeks, het een na het ander. "Pisei na terra fria" ontving hij eind '70, in december, na zijn verjaardag. Op de 17e of de 18e. Hij noemde mij altijd Dona Percília, al van jongs af aan.

Op een dag vroeg papa hem: "Maar waarom noemt u zo'n kind 'dona'?" Hij antwoordde: "Ik noem haar zo om eraan te wennen, want als zij trouwt, weet ik niet of haar man het goed zou vinden dat ik haar Percília noem." Mijn grootste genoegen is te zien dat dit werk stevig staat, keurig, zoals de Mestre het wil — niet zoals hij het wilde, maar zoals hij het wil, want ik beschouw de Mestre niet als afwezig. Alles wat wij binnen dit werk doen, moet met hem zijn; je moet hem toestemming vragen, want hij is de eigenaar, hij is de bevelhebber en de opperchef van de missie. Daarom moet men hem gehoorzaamheid betonen. Wat ik niet toesta, is dat ieder het op zijn eigen manier doet. Dat was een van de dingen waar hij om vroeg. Op 30 juni 1971, enkele dagen voor zijn heengaan, was er een concentratie voor zijn welzijn.

Toen die afgelopen was, zei hij dit: — Vandaag heb ik mijn voorzittersstoel ontvangen; ik kwam daar in het astrale, er was een zaal, de tafel gedekt, en de stoel aan het hoofdeinde stond leeg; mijn moeder kwam en droeg mij op de stoel in te nemen. —

Van vandaag af aan bent u de opperbevelhebber van deze missie, zei zij. Of u het wilt of niet, in de hemel, op de aarde en op de zee bent u de chef. Welnu, dat na hoeveel en hoeveel jaren werk? En hij zei: — Ik draag dit werk over aan Leôncio; hij is niet de chef, hij blijft als vertegenwoordiger van dit werk. Maar één ding zeg ik: laat niemand chef willen zijn, wees eensgezind en ga werken. Op die dag leerde hij dat, wanneer de tafel wordt opgesteld om een werk te openen, zijn stoel leeg moet blijven, want als men hem riep zou hij komen onderwijzen. — Maar laat niemand chef willen zijn, en verzin geen nieuwe mode binnen dit werk, zei hij. Daarom voel ik mij slecht als ik bij een dienst kom die niet in orde is.

Ik voel mij dan in het geheel niet op mijn gemak. Als ik een rondschrijven kon sturen naar al die Daime-centra, zou ik zeggen: wij mogen het ritueel niet veranderen, wij moeten het onderricht volgen zoals het is opgedragen. Laatst ging ik naar een werk in een centrum hier vlak bij Rio Branco en het beviel mij niet. Ik was zelfs in burger gegaan, omdat ik niet wist hoe de organisatie daar was; het is alsof ik het voorvoelde. De rijen slordig, zonder een afvaardiging die verantwoordelijk was voor de ordening van de rijen; mannen met het hemd uit de broek, met de hand in de zak, anderen met een losse arm, de arm heen en weer zwaaiend, en wat erger is: de afschaffing van de maracá. De maracá is juist wat helpt de pas van de dans aan te geven. Iedereen met een schrift in de hand — dat had ik nog nooit gezien — sommigen de maracá omhoog schuddend, zonder in de hand te slaan. En dat schrift: als zij nog gelezen en gezongen hadden, maar er waren er velen die alleen keken en met de mond dicht bleven. Dat is toch uit het ritme? En het ritme van de zang, van de muziek? Elk moment was het anders, nu eens versnellend, dan weer veel te traag, terwijl het ritme onafgebroken en vast moet zijn. Ik vroeg waarom de mensen geen maracá gebruikten; men zei mij:

"Ach! Omdat zij er geen hebben." "Maar een maracá is heel eenvoudig te maken, iedereen kan er een hebben." "Ach! Maar zij leren het niet." Waarom leren zij het niet? Kom, een kind gaat naar school; in het begin kan het niets, daarna leert het, een week, twee, het doorloopt de basisschool, dan het voortgezet onderwijs, het ontwikkelt zich, maakt carrière. Waarom leren zij het dan niet? Omdat er geen instructeur is, geen iemand die instrueert, die leert hoe het hoort. En dat je iedereen maar laat aankomen en het laat doen zoals hij wil, dat kan niet. Als hij dus heeft toegestaan dat iedereen de maracá gebruikt, dan is het om de maracá te gebruiken, nietwaar? Niet het schrift; hij heeft niemand met een schrift laten werken. Tot aan zijn heengaan bestond dat gedoe met een schrift in de hand bij het hinário niet, in het geheel niet; iedereen leerde het correct en kende het op het moment zelf, men studeerde thuis, maar tijdens het werk nam niemand een schrift mee. Omdat ik daar geen deel uitmaak van het bestuur, heb ik niets gezegd, maar die verantwoordelijkheid drukt op mijn schouders, want de Mestre heeft tegen mij gezegd: "Waar je ook komt en het niet in orde is, moet je het verbeteren."

Bij het hinário moet elke rij zijn "peloton" hebben, de persoon die voor de rij verantwoordelijk is. Wanneer iemand soms even onwel wordt, door zijn eigen schuld, ik weet het niet, moet er een toezichthouder zijn om te ondersteunen: een man voor de mannen, een vrouw voor de vrouwen. Wie de farda draagt, mag hoogstens drie hino's lang wegblijven. De repetitie is heel belangrijk, want daar leert men het, zodat bij het officiële werk iedereen het kent. Ons werk is als een kazerne, allen gelijk. Het voornaamste in de houding van wie de farda draagt is de gehoorzaamheid: dat ieder zijn dienst met de grootste gehoorzaamheid verricht; ieder heeft zijn positie, zijn dienstpost, en moet die dus met veel toewijding en gehoorzaamheid op zich nemen.

Er zit veel goeds in dit hinário do Cruzeiro; het gaat erom het te begrijpen. Veel mensen zingen, maar het begrip blijft zo tegendraads... En van dat vermengen van lijnen is geen sprake, van bezetenheid; ik heb de Mestre nooit ergens van zijn stuk zien raken. De genezingswerken zijn altijd op woensdag, behalve in spoedgevallen, en het is alleen concentratie; er worden geen hino's gezongen. In het werk moeten drie, vijf, zeven of negen mensen zijn. Volgens ons ritueel blijft de stoel aan het hoofdeinde van de tafel leeg; roep binnen de concentratie de Mestre naar die plaats. Wij mogen ons nergens verheffen, want wij zijn spiritualisten; ik ben niet meer dan wie dan ook. Zei de Mestre zelf niet: ik ben de genezer? Kwam er iemand met een klacht, dan zei hij: "Goed, ik zal zien wat ik voor u kan doen, ik zal het mijn moeder vragen

— de Koningin; als zij het toestaat, kunt u beter worden, uw gezondheid ontvangen." Binnen dit werk wordt alleen een vonnis niet genezen, want het vonnis komt van God. Er zijn ziekten, vormen van lijden, die geen genezing kennen; die moet de mens doorstaan. Maar daarbuiten heeft alles genezing, binnen de gehoorzaamheid die wij allen aan God, onze schepper, verschuldigd zijn. Welnu, het grootste verlies binnen dit werk is dat iemand zich verheft. Het kruisenwerk is voor wanneer iemand verstoord is, wanneer je ziet dat zij het niet zelf is maar een ander die daar is gekomen en haar stoort. Dan doet men het werk met minstens drie personen, de zieke inbegrepen, en men begint altijd op woensdag. Er zijn drie werken nodig; het gaat verder op donderdag en vrijdag; is het geval zeer zwaar, dan negen. Ofwel om zes uur 's ochtends, ofwel om zes uur 's avonds, want de zon is onze gids.

Het eerste hinário was op 23 juni 1935, in het huis van Damião Marques, de man van Maria Damião. De hele nacht zongen wij negen hino's: twee van Germano, twee van João Pereira en vijf uit O Cruzeiro, want dat was wat er was. Wij zongen elk hino driemaal en begonnen dan weer van voren af aan. Om elf uur 's avonds was er een pauze; wij zongen de Refeição voor een volledig gedekte tafel. Daarna gingen wij verder en haalden de ochtend, met slechts negen hino's. Lua Branca is in Peru ontvangen. Het genezingswerk ontstond in 1931; het waren concentraties, op woensdag. De Mestre werkte ten behoeve van die ene persoon, of van die behoeftige mensen, aanwezig of afwezig, met iedereen in concentratie. In die tijd bestonden de zogenoemde genezingsroepen. Hij deed die roepen dan in stilte. En daar, midden in de concentratie, ontving hij hoe de genezing van die persoon eruit kon zien.

(https://www.santodaime.org/religiao-da-floresta/discipulos/percilha-matos-da-silva)