Maria Marques Vieira (Maria Damião)

Maria Vieira Marques was een van de eerste volgelingen van Mestre Irineu. Haar hinário is een van de bolwerken van de Doctrine van Santo Daime. Zij werd bekend als Maria Damião, want zo heette haar echtgenoot, Damião Marques.
Zij werd geboren in Belém do Pará, op 4 november 1910. Begin jaren dertig verhuisde zij met haar familie naar Rio Branco in Acre, waar zij Mestre Irineu leerde kennen. Het was de tijd waarin hij en enkele volgelingen begonnen met de vestiging in Vila Ivonete en tegelijk de eerste werken van de doctrine van het Santo Daime voortzetten. De omstandigheden in de kolonie waren nog behelpen, en Damião Marques bood zijn huis in de oude wijk Alberto Torres aan om er een werk te houden — een uitnodiging die de Mestre onmiddellijk aannam.

Volgens het getuigenis van D. Percília Matos da Silva:

"Het was 23 juni 1935; de Mestre organiseerde twee werkploegen. De mannen gingen hout halen voor het vuur, de vrouwen bereidden de versiering voor en een groot avondmaal dat de Mestre in de pauze wilde laten opdienen. Toen het zes uur in de middag was geworden, kwamen wij in het huis van Dona Maria Damião bijeen, baden een rozenkrans, namen Daime en zongen tot middernacht. Er waren maar acht hino's! Eén van Germano Guilherme, vier van de Mestre, twee van João Pereira en één van Maria Damião. Ze werden de hele nacht in diezelfde volgorde herhaald. Om middernacht laste hij een pauze in; het avondmaal stond al klaar op een grote tafel, en toen droeg hij ons op dat hino driemaal te zingen:

Papai do Céu do Coração / Que hoje neste dia / Foi quem deu o nosso pão / Graças à mamãe / Mamãe do Céu do coração / Que hoje neste dia / Foi quem deu o nosso pão / Louvado Seja Deus

Dat hino werd zo mooi gezongen dat ik het nooit meer ben vergeten..." Tot op de dag van vandaag huilt D. Percília Matos van ontroering. Na middernacht hervatte de groep de vastgestelde volgorde van hino's tot het ochtendgloren. Het was de dag van Sint-Jan de Doper. Dat moment mag worden beschouwd als het eerste hinário-werk van de doctrine. Maria Damião was klein van stuk, blond, blank, jong en, volgens sommige getuigenissen, een mooie vrouw. Zij kreeg zeven kinderen voordat zij haar man verloor aan een longaandoening, en zij moest hard werken om haar kroost te onderhouden. Volgens het getuigenis van de heer Teófilo Maia: "Men gaf haar het stempel van zieke vrouw, terwijl zij in werkelijkheid volkomen gezond was. Zij werkte hard in de landbouw en de houtskoolbranderij en stuurde haar waren — via de heer Manoel Dantas — naar de oude markt aan de kade bij de ijzeren brug; hij was degene die een kar had, naast João Pereira." "De heer Dantas bracht de productie van Maria Damião maandelijks weg en leverde de bestellingen af, die op zaterdag werden gedaan. Dat was wanneer zij met Dona Cecília naar de markt ging om koeken, lekkernijen en andere producten van maniok te verkopen; daar werd zij bekend om haar nederigheid. Een van de dingen die de goddelijke aura van dit schepsel bewijzen, is dat zij nooit is bedrogen bij haar dagopbrengst, want omdat zij niet kon rekenen, vernederde zij zich tegenover de klanten door te vragen of zij nog 'meer wisselgeld moest geven', en bekende zij dat zij geen geld kon tellen. Daardoor kregen de mensen medelijden met haar en gaven zij zelfs terug wat zij al te veel had gegeven. Vanwege haar meisjesachtige verschijning was het ook de heer Dantas die de inkopen voor haar deed: hij ontving het geld van de bestellingen en bracht petroleum, zout, rapadura, gedroogd vlees enzovoort mee, want rijst, bonen, meel en melk had zij thuis in de voorraadschuur." "Maria Francisca Marques Vieira is een levensvoorbeeld van naastenliefde, gezien wat ik heb kunnen vaststellen in een groot deel van haar houding, zoals die is naverteld door hen die met haar kinderen omgingen, en vooral door Dona Cecília — die haar na het weduwschap van Maria Damião naar de markt vergezelde en haar hielp haar waren te verkopen (pindakoekjes, cassavezetmeel, houtskool, maniokkoek, ringen van cassavezetmeel, carimã enzovoort)." "Wat de geestelijke werken betreft, vertelt Dona Adália Gomes ons dat Maria Damião een tijd niet meer naar het Centrum ging, omdat zij veel leed en veel verdriet voelde, want wanneer zij binnenkwam trok Dona Raimunda Marques, de echtgenote van de Mestre, zich uit jaloezie terug. Dat raakte de Mestre zeer, vooral toen dat een keer op kerstavond gebeurde — Dona Adália herinnert zich geen data, want zij zei dat het in die tijd geen gewoonte was data vast te leggen, maar wel maanstanden of feesten. Iets anders is dat wanneer zij een hino ontving, zij, omdat zij niet kon schrijven, naar het huis van Dona Percília Matos rende, met wie zij zeer bevriend was, zodat die het hino in haar schrift kon overschrijven. Daarna kwam zij het voor de Mestre zingen." Volgens het getuigenis van de heer Jairo Carioca: "…Maria Damião ontving een van de mooiste hinário's van de Doctrine, tegenwoordig gedoopt als 'Mensageiro', bestaande uit 49 hino's. Haar hino's verwoorden in hun geheel de woorden van Mestre Irineu. Uit dat hinário komt de oorsprong van het woord vaderland in de Doctrine. Maria Damião spreekt in haar hino's over de liefde voor het Vaderland — de grond waar wij geboren zijn — en op andere plaatsen voorzag zij gebeurtenissen die in de toekomst zouden plaatsvinden, zoals de splitsingen van de groep in 1974 en 1981. In 1942, toen de Japanse marine werd verslagen en de Duitsers en Italianen uit Noord-Afrika werden verdreven in de Tweede Wereldoorlog, kondigde Maria Damião via haar hino's aan: 'nieuwe revoluties met de vreemdelingen'. Haar hinário beschrijft ook de figuur van een Buitenlandse Aanvoerder, een geheimzinnig geestelijk wezen waarvan weinigen in de Doctrine de betekenis en de herkomst kennen. Om die passage weer te geven ontving de Mestre het hino 'Choro Muito'. Niemand wist dat zij ziek was. Drie dagen nadat dat hino was gekomen, kwam het bericht dat zij op sterven lag." Maria Damião overleed op 2 april 1942, op 32-jarige leeftijd, na een plotselinge aanval (men gelooft dat het een beroerte is geweest). Na haar overgang werd het hinário "O Mensageiro" op haar verzoek gehoed door D. Percília. Haar kinderen en haar neef verhuisden naar Alto Santo, waar zij onder de hoede van de Mestre kwamen. "(...) en zij kwam al weg van de houtskoolmijt met zware hoofdpijn, bijgestaan door haar gezellin Dona Cecília, die zei: 'Maria, dat gaat over, ik zet zo een thee...'. Maar zij vroeg of men Mestre Irineu wilde roepen; hij kwam meteen uit Alto Santo en diende haar het Santo Daime toe. Toen vroeg zij: 'Mestre, zorg voor mijn kinderen.' Hij antwoordde haar slechts: 'Maria.' Ondertussen troostte Dona Cecília haar met de woorden: 'Dat gaat zo over...'. En zij antwoordde haar: 'alleen God, alleen God...'. Dat waren haar laatste woorden. Maria Damião spreekt over haar overgang naar het geestelijke leven in haar laatste hino: Despedida

A tua casinha está pronta / Caminhos abertos / Jardim de flores / A ti te oferecem Jesus Cristo salvador / E a rainha da floresta / Se vós ver que eu mereço / Receba ó mãe honesta Nas minhas ouças escutei / Um grande festejo / Os meus irmãos chegando / E o meu corpo se liquidando Corrigi meu pensamento / Pedi perdão a meu pai / Para eu poder seguir / A minha feliz viagem O mestre que me ensina / Vós é a minha guia / Vós me entregue ao divino / E a sempre virgem Maria.